Política de Reciclaxe

   

Xestión de residuos de pilas, acumuladores e baterías

 

Que son as pilas e acumuladores?

 

As pilas e os acumuladores son dispositivos que permiten a obtención de enerxía eléctrica por transformación da enerxía química. As pilas e acumuladores utilízanse en transistores, xoguetes, lanternas, reloxos, calculadoras, cámaras fotográficas, teléfonos móbiles, etc. As pilas e acumuladores conteñen algúns metais pesados como o mercurio, o cadmio ou o chumbo, que son potencialmente perigosos para a saúde e o medio ambiente. Por iso, considéranse residuos perigosos e están suxeitos a unha recollida e tratamento específicos.

Dentro destes conceptos, hai que distinguir entre pila, constituída por un ou varios elementos primarios (estes non poden ser rexenerados e polo tanto non son recargables) e acumulador, constituído por un ou varios elementos secundarios (estes poden ser rexenerados e polo tanto son recargables). É dicir, unha vez esgotado o acumulador podemos rexenerar os elementos activos; por tanto, a súa vida pode contemplar varios ciclos de carga e descarga, cousa que non ocorre coa pila.

A algúns acumuladores denomínaselles comunmente baterías como as dos teléfonos móbiles, pero esta denominación non se axusta á definición de batería establecida na normativa europea e española que rexe estes residuos, mentres que as baterías de automoción e industriais si se encontran incluídas na dita definición.

Este tipo de residuos, polas súas características e pola súa proliferación, réxense por unha normativa específica a nivel europeo, a Directiva 2006/66/CE, que se traspuxo ao marco normativo estatal mediante o Real Decreto 106/2008, do 1 de febreiro, sobre pilas e acumuladores e a xestión ambiental dos seus residuos e o Real Decreto 943/2010, do 23 de xullo, polo que se modifica o Real Decreto 106/2008. Esta normativa incorpora os principios de «quen contamina paga» e de responsabilidade do produtor, de maneira que os produtores, que poñen por primeira vez este produto no mercado, como os fabricantes, importadores ou adquirentes intracomunitarios, están obrigados a facerse cargo da recollida e xestión da mesma cantidade, en peso e tipo, das pilas e baterías que puxeran no mercado.

La normativa afecta a todo tipo de pilas, acumuladores e baterías, independentemente da súa forma, volume, peso, composición ou uso:

  • Pilas botón
  • Pilas estándar
  • Acumuladores portátiles
  • Pilas, acumuladores e baterías de automoción
  • Pilas, acumuladores e baterías industriais
  • Outros tipos

Inclúe tamén as pilas, acumuladores e baterías procedentes dos vehículos ao final da súa vida útil e dos aparatos eléctricos e electrónicos. As únicas excepcións son as pilas, acumuladores e baterías utilizados en equipos concibidos para fins militares ou destinados a ser enviados ao espazo, que quedan excluídos desta normativa.

 

 

Símbolos gráficos para as pilas, acumuladores e baterías na recollida selectiva

O símbolo que indica a «recollida selectiva» de todas as pilas, acumuladores e baterías é o colector de lixo riscado, tal como aparece representado a continuación:

 

   

  • Os consumidores teñen a obriga legal de devolver as pilas e baterías ao final da súa vida útil.
  • O compromiso ecolóxico de non abandonar as baterías e acumuladores perigosos nos fluxos de residuos urbanos sen clasificar.
  • A posibilidade de entregar baterías e acumuladores unha vez que se utilizaron nos puntos de venda dos produtores/distribuidores.
  • A Directiva 2011/65/UE do Parlamento Europeo e do Consello, do 8 de xuño de 2011, sobre restricións á utilización de determinadas substancias perigosas en AEE (Directiva ROHS2), orientada á prevención, que foi trasposta ao ordenamento xurídico español mediante o Real Decreto 219/2013, do 22 de marzo, sobre restricións á utilización de determinadas substancias perigosas en aparatos eléctricos e electrónicos.
  • A Directiva 2012/19/UE do Parlamento Europeo e do Consello, do 4 de xullo de 2012, sobre residuos de aparatos eléctricos e electrónicos (Directiva RAEE2), orientada cara á xestión dos RAEE e incorporada á normativa nacional mediante o Real Decreto 110/2015, do 20 de febreiro, sobre residuos de aparatos eléctricos e electrónicos. Spanish legislation on waste of electric and electronic equipments (WEEE): Royal Decree 110/2015 of 20 february.
  • Contribuír á produción e consumo sostibles promovendo, prioritariamente, la prevención da xeración de RAEE e o fomento da preparación para a reutilización. A directiva establece que é especialmente importante avanzar nun tipo de deseño e produción de AEE que facilite a reparación destes produtos, a súa reutilización, desmontaxe e reciclaxe.
  • Facer un uso máis eficiente dos recursos, reforzando a reciclaxe e tendo en conta que é especialmente relevante a recuperación das materias primas críticas contidas nos residuos deste sector.
  • Mellorar o comportamento medioambiental dos produtores de AEE, os distribuidores e os consumidores, e en particular, daqueles axentes implicados directamente na recollida e tratamento de RAEE.
  • A obriga para os Estados Membros de incrementar a recollida separada de RAEE de maneira progresiva e en función dos produtos postos no mercado. A partir de 2016 o índice de recollida mínimo que deberá acadarse será o 45% do peso medio dos AEE introducidos no mercado no Estado membro de que se trate nos tres anos precedentes. O obxectivo mínimo anual irase incrementando ata chegar a acadar en 2019, o 65% do peso medio dos AEE introducidos no mercado nos tres anos precedentes, ou, alternativamente, do 85% dos RAEE xerados no territorio do dito Estado Membro. A Directiva implica directamente na recollida separada de RAEE ás Entidades Locais, aos distribuidores, aos produtores de AEE, a través das súas redes de recollida propias e aos xestores destes residuos.
  • O mantemento da aplicación do principio de responsabilidade ampliada do productor de maneira que o fabricante do equipo eléctrico ten a obriga de asumir o financiamento da xestión dos residuos que proceden dos seus aparatos.
  • A obriga para os Estados Membros de contabilizar a recollida de RAEE a través de todos os canais de recollida autorizados: puntos limpos, distribuidores, sistemas de devolución postos en marcha directamente polos fabricantes ou recollida por xestores autorizados para iso. Cada Estado Membro deberá establecer os seus instrumentos de contabilización de residuos que garantan a fiabilidade dos datos e a trazabilidade dos residuos recollidos.
  • A agrupación dos aparatos eléctricos e electrónicos en 6 categorías en lugar de 10.

Antes de depositar o aparato nas instalacións de recollida, o usuario final deberá extraer as pilas e acumuladores do mesmo e depositalos nos puntos de recollida selectiva destes residuos, sempre que non sexa necesaria a intervención dun profesional cualificado para iso.

Xestión de residuos de aparatos eléctricos e electrónicos (RAEE)

Introdución ao réxime xurídico dos aparatos eléctricos e electrónicos

Real Decreto 110/2015, do 20 de febreiro, sobre residuos de aparatos eléctricos e electrónicos

O réxime xurídico dos aparatos eléctricos e electrónicos (AEE), e o dos seus residuos (RAEE) estableceuse a nivel comunitario a través da Directiva 2002/95/CE, do Parlamento Europeo e o Consello, do 27 de xaneiro de 2003 sobre restricións á utilización de determinadas substancias perigosas en AEE ( Directiva ROHS1) e a Directiva 2002/96/CE do Parlamento Europeo e o Consello, do 27 de xaneiro de 2003, sobre residuos de aparatos eléctricos e electrónicos (Directiva RAEE1). Ambas as directivas foron traspostas ao ordenamento xurídico español a través do Real Decreto 208/2005, do 25 de febreiro, sobre aparatos eléctricos e electrónicos e a xestión dos seus residuos.

A pesar desta regulación europea os RAEE continuaron incrementándose como consecuencia dos seus ciclos de innovación e substitución, cada vez máis breves, que converteron os AEE nunha fonte crecente de residuos. Os RAEE conteñen compoñentes perigosos que xeran un importante problema durante a súa xestión e, nalgúns casos, esta xestión non acadou uns axeitados índices de reciclaxe. A esta situación únese a importante saída de RAEE fóra da Unión Europea de maneira non controlada e o descoñecemento da xestión final destes residuos, co risco de afección á saúde humana e ao medio ambiente nos territorios de destino, así como a conseguinte perda para a Unión de compoñentes cun elevado valor económico.


Consecuencia diso, ambas as directivas foron revisadas e, finalmente, substituídas por dúas novas Directivas:

A Directiva de 2012 (RAEE2) incorpora os principios máis actualizados da lexislación comunitaria na materia, especialmente os principios da Directiva 2008/98/CE do Parlamento Europeo e do Consello, do 19 de novembro de 2008, sobre os residuos e pola que se derogan determinadas Directivas (a denominada «Directiva marco de residuos»). Esta directiva recolle as formulacións de uso eficiente dos recursos, de prevención e avance cara á disociación do crecemento económico e o incremento na xeración de residuos, así como o principio de xerarquía de xestión de residuos.

A Directiva 2012/19/UE (RAEE2) ten como obxectivos:

 

   

Outros aspectos que cabe destacar da Directiva son:

  • A obriga para os Estados Membros de incrementar a recollida separada de RAEE de maneira progresiva e en función dos produtos postos no mercado. A partir de 2016 o índice de recollida mínimo que deberá acadarse será o 45% do peso medio dos AEE introducidos no mercado no Estado membro de que se trate nos tres anos precedentes. O obxectivo mínimo anual irase incrementando ata chegar a acadar en 2019, o 65% do peso medio dos AEE introducidos no mercado nos tres anos precedentes, ou, alternativamente, do 85% dos RAEE xerados no territorio do dito Estado Membro. A Directiva implica directamente na recollida separada de RAEE ás Entidades Locais, aos distribuidores, aos produtores de AEE, a través das súas redes de recollida propias e aos xestores destes residuos.
  • O mantemento da aplicación do principio de responsabilidade ampliada do produtor de maneira que o fabricante do equipo eléctrico ten a obriga de asumir o financiamento da xestión dos residuos que proceden dos seus aparatos.
  • A obriga para os Estados Membros de contabilizar a recollida de RAEE a través de todos os canais de recollida autorizados: puntos limpos, distribuidores, sistemas de devolución postos en marcha directamente polos fabricantes ou recollida por xestores autorizados para iso. Cada Estado Membro deberá establecer os seus instrumentos de contabilización de residuos que garantan a fiabilidade dos datos e a trazabilidade dos residuos recollidos.
  • A agrupación dos aparatos eléctricos e electrónicos en 6 categorías en lugar de 10.